De vergelijking die iedereen maakt, en waarom die misleidt
De meeste mensen zetten de prijs van een robot naast een jaarsalaris en trekken een van twee conclusies: de robot is absurd duur, of hij verdient zich in een jaar terug. Beide kloppen niet, om dezelfde reden. De prijs van de robot zegt niets over hoeveel uren hij werkt, en het salaris is maar een deel van wat een medewerker u werkelijk kost.
Het getal dat de businesscase beslist, is eenvoudiger en tegelijk lastiger te vinden: wat kost het om één eenheid werk gedaan te krijgen, op deze taak, in dit shiftpatroon, door een mens en door een robot?
Wat een uur arbeid echt kost
Begin met het loon voor de functie en de shift, inclusief de toeslagen voor nacht en weekend. Tel daar bij op wat de meeste mensen vergeten:
- Werkgeverslasten bovenop het loon: premies, verzekeringen, secundaire arbeidsvoorwaarden. Doorgaans nog eens twintig tot veertig procent, afhankelijk van het land.
- De marge van het uitzendbureau, als de shift via een uitzendbureau wordt bemand. Vaak dertig tot vijftig procent erbovenop.
- Overwerk om de shifts te dekken waarvoor niemand te vinden was.
- Verloop: werving, inwerken en de weken waarin een nieuwe kracht langzamer is dan zijn voorganger, verdeeld over hoe lang mensen werkelijk blijven.
- Verzuim, en de kosten om het op te vangen.
Tel het op en deel het door de uren die mensen werkelijk werken, niet door de uren die u betaalt. Bijna iedereen die dit voor het eerst doet, komt uit op een bedrag ruim boven het loon dat hij in gedachten had.
Wat een uur robot echt kost
- De robot zelf: een maandbedrag als u zijn werktijd huurt, of de aankoopprijs en de financiering verdeeld over zijn levensduur.
- Hem aan het werk krijgen: mallen, de koppeling met uw magazijn- of personeelssysteem, veiligheidsmaatregelen. Verdeeld over de looptijd van de inzet.
- Hem aan het werk houden: monitoring, onderhoud, reserveonderdelen, de mensen die op afstand meekijken.
- Stroom en laden. Klein, maar niet niets.
- Stilstand: laadpauzes en ongeplande stops, die de uren verminderen die hij werkelijk werkt.
Deel het jaartotaal door de uren die hij werkelijk werkt. Hier kantelt het antwoord: vrijwel alle kosten van een robot zijn vast, dus dezelfde robot kost in één shift per uur ongeveer drie keer zoveel als in drie shifts.
Vergelijk daarna op het werk, niet op het uur
Een robot haalt op de eerste dag het tempo van een mens niet. Deel daarom aan beide kanten de kosten per uur door het aantal eenheden per uur dat op deze taak werkelijk wordt gehaald, met tempo's die u zelf hebt gemeten en niet uit een brochure. En houd rekening met de aanloop: de eerste weken gaan langzamer.
Een rekenvoorbeeld met ronde getallen
Deze cijfers zijn verzonnen om de rekensom te laten zien. In een adviesgesprek komen uw eigen cijfers op hun plaats.
| Eén shift | Drie shifts | |
|---|---|---|
| Jaarkosten van de robot, alles inbegrepen | 100 | 100 |
| Gewerkte uren per jaar | 1.800 | 5.400 |
| Robotkosten per gewerkt uur | 0,056 | 0,019 |
| Tempo van de robot als deel van dat van een mens | 70% | 70% |
| Robotkosten per eenheid werk, als die van een mens 1,0 is | ongeveer 1,6 | ongeveer 0,55 |
Kijk naar de laatste regel. Dezelfde robot, dezelfde taak: in één shift kost hij per eenheid werk zestig procent meer dan een mens, in drie shifts ongeveer de helft. Daarom is het shiftpatroon een van de eerste dingen waar wij naar vragen, en daarom maken wij de businesscase per taak en per locatie, nooit per robot.
Wat twee onafhankelijke analyses van de uurprijs zeggen
JPMorgan schatte in onderzoek uit 2025 de kosten van het draaien van een humanoid robot op $10 tot $12 per uur, berekend op basis van huidige aankoopprijzen en exploitatiekosten over de levensduur van de machine. Roland Berger projecteerde in een automatiseringsrapport uit 2025 dat de kosten dalen naar zo'n $2 per uur naarmate de productievolumes groeien en de hardwarekosten dalen. Het verschil zit in de tijdshorizon, niet in de methode: JPMorgan berekent de robot die vandaag in gebruik is; Roland Berger berekent waar de kostencurve naartoe wijst.
Naast de tabel hierboven verduidelijkt $10 tot $12 per uur de businesscase bij één shift. In één shift concurreert een robot tegen de huidige prijzen met uitzendtarieven op arbeidsmarkten met hogere kosten, maar haalt hij het niveau niet in lagere markten. In drie shifts blijft hij onder de meeste uitzendtarieven en nadert hij de $2 die Roland Berger op grotere schaal voorspelt. Het aantal shifts blijft de beslissende variabele.
Waar de Chinese markt de prijs naartoe duwt
Chinese fabrikanten publiceren in 2026 lagere prijzen dan westerse concurrenten. AgiBot verkoopt zijn X2 Neo voor $25.600 in zijn eigen webshop (oktober 2026); Unitree meldde een prijsdaling van 72% op zijn G1-onderzoeksrobot. BYD wil in 2026 20.000 industriële humanoids afzetten en stelt zijn kostprijs te halen door meer dan 60% van de onderdelen uit zijn bestaande automotieven toeleveringsketen te betrekken; een publieke adviesprijs is niet bekendgemaakt. In China daalde een dagprijs die begin 2025 nog 10.000 yuan bedroeg tot onder de 1.000 yuan naarmate het aanbod groeide (Humanoid.guide, oktober 2026). Hardwarekosten dalen. Voor de berekening hierboven blijven de beslissende variabelen hetzelfde: het aantal shifts, de integratiekosten en het lokale uurtarief.
Waar het meestal werkt, en waar meestal niet
Met de robots van vandaag sluit de businesscase het eerst waar drie dingen tegelijk gelden: de locatie draait meer dan één shift, de taak is gestructureerde handling met een gemeten menselijk tempo, en de arbeid ervoor is duur, schaars of komt via een uitzendbureau. Ontbreekt een van de drie, dan is de businesscase er meestal nog niet. Dat zeggen wij u dan ook, want een pilot die zich niet kan terugverdienen, is niemands tijd waard.
